14.2. Кәсіби салаларындағы қазіргі заманғы АТ-трендтер

Кәсіби саладағы заманауи IT трендтері: медицина, энергетика және т.б.. Компьютерлер медицинада бұрыннан қолданылып келеді. Компьютерлік технологияға негізделген көптеген заманауи диагностикалық әдістер қолданылады. Мұндай әдістер ультрадыбыстық немесе компьютерлік томография болып табылады, әдетте компьютерсіз елестету мүмкін емес. Бірақ анағұрлым «ескі» тексеру және диагностика әдістеріне компьютерлер белсенді түрде енеді. Кардиограммалар мен қан анализі, керек-жарақтар мен тіс денсаулығын зерттеу және т.б., медицина саласында компьютерлерді қолданбаған пайдаланушыларды табу қиын.

Медицинада компьютерлерді тек диагностикалық қолдану шектелмейді. Олар әртүрлі ауруларды емдеуде көбірек қолданыла бастады. Оңтайлы емдеу жоспарын құрудан және процедуралар кезінде әртүрлі медициналық мекемелерді басқарудан бастап, мысалы физиотерапиялық процедуралар үшін пайдаланылатын медициналық аппараттар (гальвандау, УВЧ, УЗТ, магнит терапиясы және басқалар) мерзімдік метрологиялық бақылауға мәжбүр. Сынақ жабдықтары (кептіргіш шкафтар, елеуіштер, термостаттар, пештер және басқалар) – аттестаттаудан міндетті өтулері және тиісті әрекет ететін сертификаты болуы тиіс. Аурудың жағдайы туралы деректер алу үшін пайдаланылатын өлшем техникалары құралдары (диагностикалық  жабдықтар, таразылар, тонометрлер және басқалар) салыстырып, тексеруден (метрологиялық аттестаттаудан) міндетті өтулері тиіс. Бұл тәжірибе әлемде бұрыннан бар. Денсаулық сақтау саласы халықтың, мемлекеттің және жұмыс берушінің ортақ жауапкершілігіне негізделген Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне кезең-кезеңімен көшетін болады.

Осы және басқа да шараларды іске асыру үшін «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекстің жаңа редакциясын әзірлеу қажет.

Е-денсаулық сақтауды дамыту тұжырымдамасын құрудың жалпы тәсілі пәндік саланың қажеттіліктеріне (бұл жағдайда – денсаулық сақтау) АКТ қажеттіліктерін теңдестіру арқылы (alignment) жобаларды/бағдарламаларды жоспарлау идеясын бірлестіреді. Осы әсерді нұсқаға алу үшін әсер етуден (Impact) қажетті кірулерге (Inputs) дейін жоспарлау процесі екі деңгейде – денсаулық сақтау деңгейінде және е-денсаулық сақтау деңгейінде қарастырылады. Денсаулық сақтау деңгейінде денсаулық сақтауды дамытудың негізгі бағыттары мен мақсаттары қарастырылады және е- денсаулық сақтаудың көмегімен қанағанттандырылуы немесе сүйемелденуі мүмкін денсаулық сақтаудың қажеттіліктері айқындалады.

АТ ресурстарын пайдаланушыларға төмендегілерді жатқызуға болады:

– Қолданбалы пайдаланушылар. Компьютерлерді немесе байланыс жүйелерін тікелей пайдаланатын, олармен деректерді енгізу, өңдеу, ақпаратты сақтау және алу, мәліметтерді беру немесе нәтиже шығару үшін өзара әрекеттесетін адамдар.

– Жарнаманы соңғы пайдаланушылар. Адамдар компьютерді тікелей пайдаланбайды, бірақ есептерді, электрондық хабарламаларды, коммуникацияларды немесе мультимедиалық презентацияларды алушы ретінде АТ-дан пайда көреді.

– Пайдаланушы менеджерлері. АТ қатыстыратын немесе оған әсер ететін әрекеттер үшін қадағалау жауапкершілігі бар адамдар пайдаланушы менеджерлері ретінде белгілі.

– Аға менеджерлер. Менеджерлер ұйымның АТ-ға тәуелділігін бағалайды және тиісті операциялық процедуралар орнатылмаған немесе сақталмаған жағдайда туындауы мүмкін проблемаларды анықтайды.

Ақпараттық технологиялар маманы – компьютерлермен және байланыс желілерімен байланысты аппараттық құралдарды сатып алуға, дамытуға, қолдауға немесе пайдалануға жауапты тұлға. Олар:

ü  Бағдарламашылар: есептерді шешу үшін бағдарламалау тілдерін пайдаланып кодтар жазады;

ü  Жүйе аналитиктері: қолданба жауап беруі тиіс талаптарды анықтау үшін пайдаланушылармен жұмыс істейді;

ü  Жүйе дизайнерлері: қолданбаның спецификациясын тұжырымдайды және реттелетін бағдарламалық қамтамасыз етудің мүмкіндіктерін жобалайды;

ü  Веб-дизайнерлер: негізінен интернет пен дүниежүзілік желіге арналған қосымшаларды әзірлеуге бағытталған мамандар.

ü  Жоба менеджерлері: жобаны әзірлеуді үйлестіреді және бағдарламашы/аналитик тобын басқарады;

ü  Желі мамандары: компьютерлік коммуникация желілерін, соның ішінде интернетке қосылатын желілерді жобалайды және басқарады;

ü  Тренерлер: соңғы пайдаланушылармен жұмыс істеу, оларға аппараттық және бағдарламалық құралдарды пайдалануда ыңғайлы және дағдылануға көмектеседі;

ü  Компьютер операторлары: деректер орталықтарындағы компьютерлердің жұмысын қадағалайды. Олар сондай-ақ қолданбаларды іске қосу, магниттік таспаларды жүктеу және компьютер құралдарының үздіксіз жұмысын қамтамасыз ететін кез келген басқа жұмыс сияқты қолдау әрекеттерін орындайды.

Кәсіби салаларындағы қазіргі заманғы АТ-трендтерге мынадай мінездеме берді:

1) Бұлтты технологияларды дамыту.

2) Ұтқырлық.

3) Үлкен деректер технологиялары ( Big Data).

4) Заттар интернеті.

5) Ақпараттық қауіпсіздікті нығайту.

6) Ақылды құрылғылар.

7) 3D басып шығару.

8) IT жобаларына бизнесті тарту.

9) Онлайн оқытуды дамыту.

10) Электрондық төлем жүйелерінің ықпалының артуы.