E-Learning – дәстүрлі сыныптан тыс білім беру бағдарламасы мен оқытуға қол жеткізу үшін электронды технологияларды пайдалана отырып оқыту. Бұл интернет арқылы толығымен онлайн түрде электронды түрде жеткізілетін курс.

E-Learning – DVD немесе CD-ROM, бейне таспа немесе теледидар арнасы арқылы берілетін курс емес. Бұл интерактивті, өйткені оқытушылармен, профессорлармен немесе сыныптағы басқа білім алушылармен сөйлесе аламыз. Кейде ол тікелей эфирде жеткізіледі, мұнда қолымызды «электронды түрде» көтеріп, нақты уақытта өзара әрекеттесуге болады, ал кейде бұл алдын ала жазылған дәріс. Әрқашан бізбен өзара әрекеттесетін/қарым-қатынас жасайтын және сіздің қатысуыңызды, тапсырмаларыңыз бен тесттеріңізді бағалайтын оқытушы немесе профессор болады. eLearning оқыту мен тәрбиелеудің табысты әдісі екендігі дәлелденді.

E-Learning білім алушыларға кез келген уақытта және кез келген жерде білім алуға мүмкіндік береді. Ол оқытудың негізгі талаптарын, сондай-ақ оқу мақсаттарын тамаша талдау үшін дұрыс оқытуды жобалау принциптерін қолдану арқылы мінсіз оқу мазмұнын дамытуға мүмкіндік береді.

              Электрондық оқыту мыналарды қамтиды:

-          дербес компьютер, PDA, ұялы телефон, DVD-плеер, теледидар және т.б. пайдалана отырып, электронды материалдармен өзіндік жұмыс;

-          қашықтан өзара әрекеттесу үшін қашықтағы (географиялық) сарапшыдан (мұғалімнен) кеңестер, рейтингтер алу;

-          жалпы виртуалды оқу әрекеттерін басқаратын үлестірілген пайдаланушылар қауымдастығын (әлеуметтік желілер) құру;

-          электронды оқу материалдарын уақытылы жеткізу; электрондық оқу материалдары мен технологиясына, қашықтықтан оқыту құралдарына арналған стандарттар мен техникалық шарттар;

-          топтың барлық кәсіпорындары мен бөлімшелерінің басшыларының ақпараттық мәдениетін қалыптастыру және жетілдіру және заманауи ақпараттық технологияларды меңгеру, оның қарапайым қызметінің тиімділігін арттыру;

-          инновациялық білім беру технологияларын дамыту және ілгерілету, олардың мұғалімдерін трансферттеу;

-          білім беру веб ресурстарын әзірлеу.

Негізінде электрондық оқытудың екі категориясы бар:

1. Синхронды.

2. Асинхронды.

1. Синхронды – уақытты орнату (телефон/Интернет сынып сессиялары).

Синхронды eLearning – нақты уақыттағы оқыту. Синхронды оқытуда білім алушылар мен оқытушы желіде болады және бір уақытта әртүрлі жерлерден өзара әрекеттеседі. Олар оқу ресурстарын мобильді, бейнеконференция, интернет немесе чат арқылы жеткізеді және алады. Оқытудың бұл түрінде қатысушылар сессия барысында өз идеяларымен бөлісіп, бір бірімен өзара әрекеттесе алады және олар егжей-тегжейлі сұрақтар мен шешімдерді алады. Синхронды e-Learning технологиясы жетілдірілген және интернет өткізу қабілеттілігінің арқасында танымал болуда.

Дереккөздерден үйрену:

·         Виртуалды сынып;

·         Аудио және бейне конференциялар;

·         Чат;

·         Вебинарлар;

·         Қолданбаны ортақ пайдалану;

·         Жылдам хабар алмасу.

2. Асинхронды – білім алушының бағытталған, өздігінен оқуы.

Асинхронды e-Learning – оқытудың кідірту және жалғастыру түрі. Электрондық оқытудың бұл түрінде білім алушы мен оқытушы бір уақытта желіде бола алмайды. Асинхронды e-Learning электрондық пошта, блогтар, талқылау форумдары, электронды кітаптың ықшам дискілері, DVD дискілері және т.б. сияқты технологияларды пайдалана алады. Білім алушылар кез келген уақытта оқи алады, құжаттарды жүктеп алады және оқытушылармен, сондай-ақ бірлескен білім  алушылармен сөйлесе алады. Шындығында, көптеген білім алушылар синхронды оқытудың орнына асинхронды оқытуды қалайды, өйткені білім алушылар күнделікті міндеттемелерін орындамай, өздеріне ұнаған уақытта үйрену үшін онлайн курстарға қатыса алады.

Дереккөздерден үйрену:

·         Өз бетінше жүретін онлайн курстар;

·         Талқылау форумдары мен топтары;

·         Хабарламалар тақталары.

Электрондық оқытудың негізгі компененттері

ü  E-learning жүйесімен жұмыс жасау бірнеше негізгі компоненттерден тұрады:

ü  Мектепті басқару жүйесі (SMS);

ü  Сыныпты басқару жүйесі (CRMS);

ü  Оқу үрдісін басқару жүйесі (LMS);

ü  Тестілеуді басқару жүйесі (TMS);

ü  Пәндер бойынша электрондық әдістемелік жүйелер (MMS);

ü  Электрондық психологиялық – мониторингтік жүйе (MPsMS);

ü  Ақпараттық-анықтамалық жүйе (IMS).

Мектепті басқару жүйесі (SMS – School Management System) қатысушылық пен үлгерімді тіркеу жүйесін қамтиды. Білім алушылардың қатысушылығын қадағалап, әкімшілік саясатты жақсартуды жүргізе асырып, жүргізілетін есеп-қисаптарды қалыптастырады. Мектепті басқару жүйесі мектептегі барлық ағымдағы процестерді есепке алып, ағымдағы іс қағаздарын жүргізуді автоматтандыруы тиіс.

Оқу үрдісін басқару жүйесі (LMS – Learning Management System) оқу процесіне қатысушылар (мектеп әкімшілігіне, мұғалімдерге, оқытушыларға білім алушалырға, ата-аналарға) интерактивтік режимінде, on-line режимінде оқытуды басқаруды, дербес блогтар және портфолио арқылы кәсіптік тәжірибелерді бөлісуде, оқушылардың динамикалық үлгерімін қадағалауда, сондай-ақ оқушылардың, педагогтар мен мектеп әкімшілігінің рейтингілерін жүргізуге және көптеген басқаларды қадағалауда мүмкіндік береді.

Тестілеу жүйесі (TMS – Test Management System) тесттерді дайындауды  (редакциялауды, өзгертуді әзірлеуді) ұйымдастыруға, тесттерді жариялауға және нәтижелерді қарап шығуға мүмкіндік туғызады. Тесттерді орындау кезінде білім алушы сұрақтардың арасында орын ауыстыру, қиындық тудырған сұрақтарды кейінге қалдыру мүмкіндігіне ие болады.

Пәндер бойынша электрондық әдістемелік жүйелер (MMS – Method Management System) білімдердің психологиялық-педагогикалық, әдістемелік және пәндік бағдарланған салаларының кірігуін қамтамасыз етуге бағытталған. Электрондық әдістемелік жүйе – пән аралық ақпараттың ұйымдастырылған және құрылымдалған ұшқыр, ашық, дамитын технологиялық базасы.

Электрондық психологиялық-сараптамалық жүйе (MPsMS – Monitor Psychology Management System) – топ, оқытушымен кері байланыс алуға арналған жүйе. Сауалнама аты жөні көрсетілмеген режимде өтеді.   

Ақпараттық анықтамалық жүйе (IMS – Information Management System) білім беру ұйымдарының іс-әрекеттері туралы қысқаша ақпарат алуға мүмкіндік береді.

Веб-портал (ағылш. Web portal немесе Portal, «басты кiру») – тікелей өзара байланыстырылған және «Интернет» желісі арқылы орындалатын аппараттық орта жиынтығы. Компьютермен орындалатын машинамен оқу және электронды жеткiзуштерді сақтаушылар алдын ала жазылған ақпараттарды оларға ақпараттандырады немесе жазып алу орындаушылық мүмкіндігін және компьютерлік бағдарлама, ақпараттар қоры және т.б түріндегі ақпараттарды оқу, анықталған ақпараттарды өңдеуді орындаушылық мүмкіндігі және қолданушыларды веб-порталды басқару және өңделген, басқарылған ақпарраттар болған жағдайда интернет –сервистер оларға ақпарат береді.

Веб-портал – интернет желіде сайтты қолданушылар үшін әр түрлі интерактивті сервистер қолданушыларға мүмкіндік беру және де осы сайттың төңірегінде жұмыс жасау. Веб-портал бірнеше сайттардан тұруы мүмкін, егер олар бірдей домен атымен белгіленсе.

Сонымен қатар портал кез келген орындағы байланысы бар ақпаратпен жұмыс жасайды алады және ол қолданушыға іздеген материалын интернет арқылы табуға көмектеседі. Мұндай порталдар ақпарат бере алады кез келген интернет көзінен немесе анықтаған тәсіл арқылы және де ондай сайттар навигациялық сайт деп аталады.

Барлық порталдар іздеу функциясын атқарады, оларға Интернет мүмкіндік береді, мысалы: электрондық почта, жаңалықтар лентасы және т.б..

Порталдардың идеологиялық жұмысы үлкен сыни интернет қызметтерін құру немесе ұсыну, яғни үнемі толықтырылып, ұлғайып отыратын клиенттердің үлкен санын тарту болып табылады.

Электрондық оқыту жүйесін енгізудің тиімділігі:

Кез-келген уақытта ашық – заманауи немесе болашақтағы ұстаздар өздеріне ыңғайлы кез келген уақытта, білім беру қорларын, курстарын, онлайн қайта даярлау бағдарламаларын бағалай алады;

Кез-келген жерде ашық – интернет желісіне қосылған компьютерлерден ізденушілер бір бірімен қатынас жасау арқылы кез келген жерден нұсқаулар немесе сараптамалар ала алады;

Бірлескен жұмыс және желілік қоғамдар – электрондық оқыту ұстаздарға бірлескен жұмыстар және зерттеулер өткізу үшін, сонымен бірге проблемалық мәселелерді бірлесіп шешуде, инновациялық технологияларды енгізумен және оқу бағдарламаларындағы тақырыптарды бірлесіп талқылау мен тәжірибелерін ортаға бөлісу үшін жаңа мүмкіндіктер ашады;

Жаңа педагогикалық амалдар – электрондық оқыту дәстүрлі парадигманың өзгеру процесінде катализатор қызметін көрсете алады;

Электрондық оқыту дәстүрлі әдістермен салыстырғанда интерактивті ортада  оқытуды бірлесіп құрастыруға мүмкіндік туғыза алады.

Электрондық оқулық – белгілі бір білім саласында, ғылыми-техникалық жетістіктердің қазіргі деңгейінде материалды жүйелі түрде ұсынатын заманауи оқыту құралы, арнайы құрылғы немесе бағдарламалық құрал.

Қазіргі уақытта «Электрондық оқулық» тіркесінің түсіндірмесі өте кең: кейбір жағдайларда бұл қағаз оқулықтың электронды нұсқасын білдіреді, кейбір жағдайларда білім алушыларға көрсетуге мүмкіндік беретін электронды құрылғылардағы бағдарламалардың күрделі жиынтығын білдіреді, сонымен қатар мәтін, орталықтандырылған дереккөзден жаңартылған білім сынақтары интерактивті блоктарды қамтитын оқу мультимедиалық материал.

Электронды форматтағы алғашқы оқулықтар шынында кітаптарды қайталаған еді. Қазір интернетте PDF, DOC, EPUB, FB2 форматтарында салынған бірнеше оқулық бар. Power Point форматындағы оқулықтары да бар. Мұның бәрін оқулықтың электронды нұсқасы деп атауға ғана болады.