12.3. Блокчейн технологиясы. Жасанды интеллект

Блокчейн – кез келген өмірлік мәселелерге қатысты ақпаратты сақтау технологиясы. Криптовалютаға қатысты Блокчейн баламалы ақша бірлігі мен биткоин төлем жүйесінің бүкіл кезеңінде жүзеге асырылған ақша аударымдары жүйесіне қатысушылар арасында жүргізілген ақпарат туралы ақпаратты тіркеуге кепілдік береді, сондай-ақ жылжымайтын мүлікке құқықтар, бұрын берілген қарыздар, жол ережелерін бұзу, неке қию және т.б. туралы ақпаратты сақтауға мүмкіндік береді. Blockchain құрылымы бойынша белгілі бір ақпаратты қамтитын блоктар тізбегі бар. Бұл жағдайда тізбектің барлық блоктары бір бірімен байланысты. Блок жазбалар тобымен толтырылған және жаңадан пайда болған блоктар әрқашан тізбектің соңына қосылады және жүйенің бұрын жасалған құрылымдық бөлімшелеріндегі ақпаратты қайталайды, оған жаңасын қосады.

Блокчейн тізбегінің құрылымы үш негізгі қағидаға: бөлу, ашықтық және қорғанысқа негізделген. Жүйе пайдаланушылары компьютерлік желіні құрайды. Бұл ретте әрбір ДК-де блоктардың әрқайсысының көшірмесі сақталады. Блокчейн туралы ақпарат (блоктар және олардағы ақпарат) кез келген адамға қол жетімді. Жүйедегі барлық деректер қорғалған. Блокчейн тізбегі сенімді шифрланған, бұл сенімді және ашық ақпарат алу жолдарын ашады және растау үшін арнайы кілт қолданылады. Және де блокчейннің басты ерекшелігі пайдаланушы жүйемен анықталатынына немесе анықталмайтынына байланысты.

Жасанды интеллект – информатиканың бір саласы, оның шеңберінде дәстүрлі түрде интеллектуалды (шығармашылық) болып саналатын адам қызметінің түрлерін аппараттық және бағдарламалық модельдеу міндеттері қойылады және шешіледі.

Жасанды интеллект – модельді және сәйкес бағдарламалық қамтамасыз етуді жасайтын компьютерлердің көмегімен семантикаға қол жеткізуді талап ететін процесте есептеу сипатындағы шығармашылық есептерді шешуге мүмкіндік беретін ғылыми зерттеу бағыты. Жасанды интеллект саласында жұмыстың басталуын электронды есептеуіш машинаның жасалуынан деп есептейді, ол адамзаттың ойлау қабілетінің үдерісінің қайталануы.

Жасанды интеллекттің орталық мәселесі компьютерді пайдалы ету үшін және интеллект негізінде жатқан қағидаларды түсінуден түрады. Мәселеледің бірі – компьютерді  пайдалы ету мақсатында ғалымдарға және инженерлерге, компьютерде маманданушыларға қиын мәселелерді шешуде оларға ЖИ қалай көмектесетін білу керек.

Жасанды интеллектті қолдану аймағы:

- теоремаларды дәлелдеу;

- ойындар;

- бейнелерді танып білу;

- шешімді кабылдау;

- бейімді бағдарламалау;

- машиналы музыканы шығару;

- табиги тілде деректерді өндеу;

- желіде білім алушылар (нейрожелілер);

- ауызша тұжырымдамалык оқу.

Жасанды интеллект – интеллектуалды машинаны, әсіресе интеллектуалды компьютерлік бағдарламаны құру ғылымы және технологиясы. ЖИ адамның интеллектерін түсіну үшін компьютерлерді пайдаланатын ұксас міндеттермен байланысты, бірак биологиялык шындыққа жанасатын әдістермен шектелу міндетгі емес.