11.3. Мультимедиа классификациясы
Мультимедианы
төмендегі классификацияға жіктеуге болады:
1. Мультимедиада
ақпаратты ұсыну әдісі бойынша.
Сызықты және
сызықты емес екендігін хабардар етеді (немесе интерактивті). Интерактивті әдіс
компьютер мен адамнын өзара іс қимылын неғұрлым қызу байланыс түрінде казіргі
заманауи компьютерлік қызықтар мен ойындар санаттарында ұсынған. Сызықтык емес
үлгісі кейде «гипермедиа» ұғымына сәйкес келеді. Сызықты және сызықты емес
ақпаратты жеткізу әдісінің мысалы ретінде презентациялар өткізуді қарастыруға
болады. Презентация дискіге немесе флешкаға жазылып, көрермендерге көрсетілетін
болса, онда акпаратты бейнелеудің бұл әдісі сызықты, презентацияны
тыңдаушылардың баяндама жасауға әсер етуіне, сұрак коюға мүмкіндігі жок. Ал
шынайы презентация кезінде тңдаушылар сұрак койып, әсер етуге мүмкіндік алады,
бұл кезде баяндама жасаушы өзінің презентациясы тақырыбынан жан жақты, мысалы,
кейбір жаңа терминдерді түсіндіру кезінде баяндамаға қатысты анығырақ ақпарат
беру үшін, т.б. ауытқулар жасаса болады. Мұны шынайы презентация дерек беру
әдісінің сызықты емес (интерактивті) әдісі деп айтуға
болады;
2. Қолдану
саласы бойынша:
- бизнес
саласы;
- редакциялык
кызметі (ММ баспасы);
- жарнамалык
акпараттык өнімдер (брошюралар, жарнамалык парақшалар,
презентациялар);
- интерактивті
тәрбиелеу;
- интерактивті
презентациялар;
-
интернет;
-
қалыптастыру.
Оқытуда
компьютерді пайдалану мақсатында негізгі идея ұзақ уақыт бұрын пайда болды,
бірақ оның іс-әрекеті тек құрылғылармен жабдықталған ДК-де пайда болғаннан кейін
ғана рұқсат етілген еді.
Ұлттық білім
беру жүйесінде компьютерді пайдалану – маңызды, әртүрлі, ауқымды және өзекті
тақырып. Білім беру жүйесі соңғы жылдары білім беруге бағытталтан
бағдарламаларға, жоғары білімге көп көніл бөлуде. Интерактивті оқыту
кұралдарының Республикалық орталығы, гуманитарлық, жаратылыстану және техникалық
циклдар бойынша мультимедиалық оқулықтардың бірқатарын әзірледі. Оқытушылар
әзірлеген оқу пәндерінің және курстардың міндеттері мен мақсаттарына сәйкес
келетін мультимедиалық өнімдер:
- оқу кұралдары,
дәрістер курстары;
- оқу
видеосабақтары, фильмдер;
- оқытуға
арналған презентациялар;
-электронды
мультимедиалық энциклопедиялар, оқулықтар, географиялық атластар, сөздіктер және
т.б.;
-
қашықтықтан (интерактивті) оқыту үшін білім берудің мультимедиалық оқыту
бағдарламалары; ойын-сауық: фильмдер, ойындар, виртуалды шындық, музыка және
т.б.;
3. Мультимедиа
бейнесінде пайдаланылатын ресурстарга сәйкес:
Гипермедиа
жүйесі – сурет, мәтін, видео және аудио фрагменттері құрамына кіреді.
4. Мультимедиада
пайдаланатын ресурстарга сәйкес жіктеу:
- әдеби
шығармалардың электронды нұсқасы;
-
дыбысты-бейнелік туындылардың электрондық нұсқасы;
- музыкалық
бұйымдардың электронды нұсқасы;
-
жарияланымдардың пластикалык қабылдау өнеріне сәйкес (нақты техника
кескіндемесіне көшірме және т.б.);
-
кибернетикалық өнер жарияланымы;
5.
Аппараттьң құралдары бойынша:
Мультимедиалық
жабдық: үлкен жады және көбінесе жоғары өнімді процессоры бар компьютер,
манипуляторды басқару элементтері және кірістірілген стереодинамикалық
мультимедиалық монитор; арнайы құралдар: графикалық үдеткіштер, CD-ROM
дискілері, бейне ойнату карталары, акустикалық жүйелер, дыбыс карталары.
Аппараттық
құралдарға жататындар:
- дыбыс жазу
құралдары;
-
манипуляторлар;
- дыбысты ойнату
құралдары;
- жіберу
құралдары;
- виртуалды
шындық құралдары;
- бейнені
өңдеу;
- жазба
құралдары;
6. Жүзеге
асырылатын форма бойынша:
Мультимедиалық
құралдардың (қосымшалардың) жіктелуі:
-
презентациялар;
- компьютерлік
графика;
-
видеоқосымшалар;
- цифрлық
дыбыс;
- мультимедиа
галереясы.