Соңғы екі жылда адамзат дәл қазір жер бетінде бар ақпараттың 90%-ын жасап шығарды. Оның ішінде триллиондаған гигабайт музыка, мәтін, видео, мына күнделікті өмірде бір-бірімізбен алмасатын ақпараттың бәрі бар. Енді осы дүйім деректі бір жерде сақтау керек қой. Сол үшін бізге дата-орталықтар аса қажет.

Деректер орталығы (ағылш. «data center») немесе ДӨО (деректерді өңдеу орталығы) – кейіннен клиенттерді Интернетке қосу арқылы серверлік және желілік жабдықты орналастыруға арналған ғимарат (немесе ғимараттар кешені).

Дата орталығының ең маңызды қызметі – онда орналасқан жабдықтың тұрақты және ақаусыз жұмысын қамтамасыз ету. Сайттарға тұрақты қол жеткізуден басқа, кез келген деректер орталығы деректер алмасу жүзеге асырылатын қауіпсіз байланыс арналарын қамтамасыз етеді.

Терабайт ақпаратпен жұмыс істейтін көптеген қазіргі заманғы ірі компаниялар көбінесе өз серверлерінің барлық күтімін арнайы деректер орталықтарына тапсырады.

Деректер орталығында толыққанды арнайы серверді жалға алу арқылы өзіңізге толығымен тағайындалған физикалық машинаны аласыз. Бұл әдетте арзан емес, сондықтан деректер орталықтарындағы жабдық негізінен ірі және күрделі жобалар үшін пайдаланылады. Мысалы, мобильді қызметтермен жұмыс істейтін хостинг провайдерлері немесе банктер және тұтынушыларға қызмет көрсететін онлайн қосымшалар.

Әдетте деректер орталықтары мыналарға тиесілі:

1. Хостинг провайдерлері. Тек ірі хостинг провайдерлері толыққанды деректер орталығының ғимараттарын ала алады.

2. Ақпараттық технологиялар саласында жұмыс істейтін ірі компаниялар немесе бүкіл әлем бойынша тауарларды сататын интернет дүкендер. Мысалы, Google, Facebook, Amazone-де көптеген жеке деректер орталықтары бар.

3. Жеке тұлғалар. Жеке деректер орталықтары өз мүмкіндіктерін коммерциялық негізде өздерінің деректер орталықтары жоқ шағын интернет-компанияларға немесе хостинг провайдерлеріне ұсынады.

Деректер орталығы не үшін қажет?

Хостинг провайдерлерінде арнайы жағдайларда сақталуы керек көптеген серверлік және желілік жабдықтар бар. Мысалы, жабдықтың тұрақты жұмыс істеуі үшін ол мыналарды қамтамасыз етуі керек:

-          табиғат құбылыстарынан қорғау;

-          тұрақты энергиямен қамтамасыз ету;

-          салқындату;

-          магистральдық байланыс арналарына қосылу.

Осы себептерге байланысты шығындарды оңтайландыру үшін деректер орталықтары өз жабдықтарын арнайы бөлмеде жинайды, бұл жабдықтың сенімді және үздіксіз жұмыс істеуі үшін барлық жағдайларды қамтамасыз етеді. Мұндай үй жайларға бөгде адамдарға кіруге қатаң тыйым салынады.

Деректер орталықтары магистральдық интернет провайдерлердің байланыс тораптарына оптикалық талшықты желілермен қосылған.

Деректер орталығының инфрақұрылымы

Деректер орталықтарында мыналар бар:

- есептеу жабдықтары (серверлер);

- серверлерді интернетке қосуды басқаратын желілік жабдық;

- қызмет көрсететін жабдық және қауіпсіздік аппаратурасы.

Серверлер

Заманауи серверлер – қажетті өлшемдегі (форм-фактор) өнеркәсіптік корпустарда орналасқан мамандандырылған компьютерлер. Мұндай серверлер арнайы сөре шкафтарында орнатуға ыңғайлы. Серверлер көп жылу шығарады, сондықтан деректер орталықтарының салқындату жүйесі олардың максималды жылу шығынын ескере отырып жоспарланады.

Энергиямен қамтамасыз ету

Деректер орталығының инфрақұрылымы үздіксіз электрмен жабдықтауды қамтамасыз ететін жабдықты қамтиды (өнеркәсіптік үздіксіз қуат көздері және резервтік генераторлар). Жоғары деңгейлі деректер орталықтарында барлық энергиямен жабдықтау жүйелері қайталанады.

Салқындату жүйесі

Жабдықтары көп деректер орталығы көп жылу шығарады, оны алып тастау керек. Қуатты салқындату жүйесі – өнеркәсіптік ауаны баптау және желдету – деректер орталығының инфрақұрылымының қажетті құрамдас бөлігі болып табылады.

Желілік инфрақұрылым

Деректерді беру үшін талшықты оптикалық кабель және оны бөлме бойынша таратудың арнайы схемалары қолданылады. Белсенді және пассивті желілік жабдық көптеген серверлерді жоғары жылдамдықпен қосу мүмкіндігімен орналастырылған.

Қауіпсіздік жүйесі

Деректер орталығының қауіпсіздік жүйесі мыналарды қамтиды:

-          қызмет көрсету персоналының қол жеткізуін бақылау;

-          үй жайларды бейнебақылау;

-          өртке қарсы жүйелер;

-          желілік шабуылдардан қорғауға арналған жабдық.

Деректер орталығы – жоғары сапалы заманауи жабдықты қамтамасыз ететін, сенімділік пен күшейтілген қауіпсіздік жағдайында деректерді сақтауға, өңдеуге және беруге мүмкіндік беретін жоғары технологиялық платформа.