Өзінің ақпараттық кеңістігін қорғау қазіргі қоғам үшін негізгі болып табылады, оның дамуы ақпараттық технологияларға байланысты. Алайда, жағымсыз ақпаратқа қарсы тұру өте қиын, өйткені ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы күн сайын қоғамда қалыптасқан стандарттар мен нормаларға жаңа қауіп төндіреді.

              Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету проблемасының өзектілігі, ең алдымен, қазіргі әлемде ақпараттың стратегиялық ұлттық ресурсқа айналуына байланысты. Соңғы жылдары Қазақстан Республикасында мемлекеттің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесін жетілдіру бойынша бірқатар шаралар іске асырылды. Ақпараттық қауіпсіздікті дамытудың қағидаттары мен негізгі бағыттарын айқындайтын негізгі саяси құқықтық акт Қазақстан Республикасының 2016 жылға дейінгі Ақпараттық қауіпсіздік тұжырымдамасы болып табылады, №174 тұжырымдама Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 14 қарашадағы жарлығымен бекітілген. Қазақстан Республикасының ақпараттық қауіпсіздік тұжырымдамасы қоғам мен мемлекеттің ақпараттық саладағы мүдделерін қамтамасыз ету, сондай-ақ азаматтың конституциялық құқықтарын қорғау мақсатында әзірленген. Тұжырымдама Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі «Барлық қазақстандықтардың өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатын жақсарту» даму стратегиясының негізгі ережелеріне жауап береді, оның ішінде ұлттық қауіпсіздіктің құрамдас бөлігі ретінде ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету негізгі ұзақ мерзімді басымдықтардың бірі болып айқындалған. Тұжырымдама ағымдағы жағдайды бағалауға негізделген және мемлекеттік саясатты, ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік органдар қызметінің перспективаларын айқындайды.

             Тұжырымдама Қазақстан Республикасының Конституциясына және «Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздігі туралы», «Мемлекеттік құпиялар туралы», «Терроризмге қарсы іс қимыл туралы», «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы», «Ақпараттандыру туралы», «Техникалық реттеу туралы», «Лицензиялау туралы», «Құралдар туралы», «Байланыс туралы» Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес әзірленді.

            Тұжырымдаманы әзірлеу кезінде ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы халықаралық тәжірибе ескерілді, атап айтқанда АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Ресей Федерациясы, Үндістан, Эстония. Тұжырымдамада заңнамалық, нормативтік әдістемелік, ұйымдастырушылық, технологиялық және кадрлық қамтамасыз етуді қамтитын ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелерін іске асыруға халықаралық тәжірибеге сәйкес кешенді тәсіл қолданылды.

             Тұжырымдама ережелеріне 2008 жылғы 10 қазанда Бішкек қаласында қол қойылған ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердің ынтымақтастық тұжырымдамасының 2010 жылғы 1 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңымен ратификацияланған Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына мүше мемлекеттердің үкіметтері арасындағы Халықаралық ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы ынтымақтастық туралы келісімнің негізгі бағыттары енгізілген. «Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына мүше мемлекеттердің үкіметтері арасындағы Халықаралық ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы ынтымақтастық туралы келісімді ратификациялау туралы».

            Тұжырымдама мемлекет пен қоғамның ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету, оларды ішкі және сыртқы қатерлерден қорғау жөніндегі Қазақстан Республикасы қызметінің мәні мен мазмұнына ресми көзқарастардың жиынтығын білдіреді. Тұжырымдама жеке тұлғаның, қоғамның және мемлекеттің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы міндеттерді, басымдықтарды, бағыттарды және күтілетін нәтижелерді айқындайды. Ол Қазақстан Республикасының ақпараттық саладағы ұлттық мүдделерін қорғау үшін мемлекеттік билік органдарының, бизнес пен қоғамдық бірлестіктердің сындарлы өзара іс қимылы үшін негіз болып табылады. Тұжырымдама ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің мемлекеттік саясатын қалыптастыру мен іске асырудағы тәсілдердің бірлігін, сондай-ақ осы саланы реттейтін нормативтік құқықтық актілерді жетілдірудің әдіснамалық негізін қамтамасыз етуге арналған.

          Экономикалардың ашықтығының, тауарлардың, капиталдардың және еңбек ресурстарының еркін қозғалысының, тұлғааралық өзара іс қимылдың өсіп келе жатқан дәрежесі ішкі және сыртқы саяси, экономикалық және ақпараттық процестер арасындағы шекараны бұлдыратады. Технологиялық эволюция жеке адамға, қоғамға және мемлекетке теріс әсер етудің бұрын қол жетімді емес мүмкіндіктерін ұсына отырып, түбегейлі жаңа қауіптердің қайнар көзіне айналады. Бұқаралық ақпарат құралдары мен жаһандық коммуникациялық тетіктердің рөлі мен ықпалы күшейе түсуде. Ақпараттық технологиялар өмірді қолдаудың маңызды объектілерін басқаруда кең қолданысқа ие болды, олар кездейсоқ және қасақана әсерлерге осал бола бастады. Қазақстан Республикасының 2016 жылға дейінгі ақпараттық қауіпсіздік тұжырымдамасы оның ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында елдің алдында тұрған негізгі стратегиялық мақсаттарды, міндеттер мен бағыттарды айқындайды. Тиісінше, ақпараттық қауіпсіздікті дамытудың саяси құқықтық аспектілерінің тұжырымдамалық көрінісі қазіргі заманғы қатерлерді жан-жақты талдаудың, сондай-ақ оларды қазіргі әлемдік қоғамдастықтың жетекші мемлекеттерін жою жөніндегі шаралардың нәтижесі болып табылады.

            Қазақстандағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы қатынастарды реттейтін негізгі нормативтік құқықтық акт Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік саласындағы құқықтық қатынастарды реттейтін және адам мен азаматтың, қоғам мен мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің мазмұны мен қағидаттарын, Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің жүйесін, мақсаттары мен бағыттарын айқындайтын «Ұлттық қауіпсіздік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы болып табылады. Ұлттық қауіпсіздік түрлерінің ішінде ақпараттық қауіпсіздік жеке түр ретінде ерекшеленеді. Ақпараттық қауіпсіздік – Қазақстан Республикасының ақпараттық кеңістігінің, сондай-ақ ақпараттық саладағы адам мен азаматтың, қоғам мен мемлекеттің құқықтары мен мүдделерінің елдің орнықты дамуы мен ақпараттық тәуелсіздігі қамтамасыз етілетін нақты және әлеуетті қатерлерден қорғалу жағдайы. Осы Заңның 6-бабында ұлттық қауіпсіздікке төнетін негізгі қатерлер арасында мыналар айқындалады: елдің ақпараттық кеңістігінің, сондай-ақ ұлттық ақпараттық ресурстардың рұқсатсыз қол жеткізуден қорғалу деңгейінің төмендеуі; ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіретін жалған ақпаратты қасақана бұрмалаумен және таратумен байланысты қоғамдық және жеке санаға ақпараттық әсер ету. Тиісінше, қауіпсіздік деңгейі ұлттық қауіпсіздіктің сапасын анықтайды, бұл қазіргі заманғы қауіптердің алдын алу шаралары мен олардың алдын алу және жою шараларының тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді. Ақпараттық кеңістік саласында бұл қауіптер әсіресе қауіпті, өйткені адамда ақпарат арқылы қоршаған әлем туралы түсінік, оның дүниетанымы және белгілі бір әрекеттерге ынталандырушы мотивтер қалыптасады.

         «Ақпараттық коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 12.12.2016 № 832 қаулысында ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптар (БТ) белгіленген. БТ ережелері ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласына жатады, Мемлекеттік органдардың, жергілікті атқарушы органдардың, мемлекеттік заңды тұлғалардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің, мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен интеграцияланатын немесе мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды қалыптастыруға арналған мемлекеттік емес ақпараттық жүйелердің меншік иелері мен иелерінің, сондай-ақ ақпараттық қауіпсіздіктің аса маңызды объектілерінің меншік иелері мен иелерінің қолдануы үшін міндетті.

             Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі тәсілдері, осы саладағы қауіптер туралы хабардар болу мемлекеттерді тұтастай алғанда ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге деген ұмтылыстарында жақындастыратынын атап өткен жөн. Бұл ұлттық қауіпсіздіктің негізгі тәсілдерінің және оны Ресей мен Қазақстанда жүзеге асыру қағидаттарының бірегейлігіне байланысты. Кеден одағына бірігу Ресей мен Қазақстанды барған сайын жақындастырып, олардың даму жолдарына мемлекетаралық ынтымақтастық арқылы ғана жоюға болатын жаңа қауіптер қояды.